Dertig dagen | Annelies Verbeke

638142470Van Annelies Verbeke verscheen het voorbije jaar een roman die ‘Dertig dagen’ heet. Dat kan zelfs de diepslapende recensent niet ontgaan zijn. ‘Dertig dagen’ werd door de Nederlandstalige pers haast unaniem doodgeknuffeld. ‘Een klusjesman met een gave houdt Vlaanderen een spiegel voor’, schreef Mark Cloostermans in De Standaard en noemde Verbekes vierde roman ‘een moedig, inspirerend en aangrijpend boek’. In HP/De Tijd stond te lezen: ‘Verbeke is hard maar niet cynisch, geëngageerd, maar niet moralistisch. ‘Dertig dagen’ is een roman die tegelijk de goedheid en de slechtheid van de wereld beschrijft, die evenveel reden biedt tot optimisme als tot neerslachtigheid.’ Vier sterren in De Morgen en een lofrede die luidde: ‘Geraffineerd bespeelt Verbeke het register van de dualiteit: leven en dood, goed en slecht, vriend en vijand gaan nauw met elkaar samen. Dat besef dringt ten volle door aan het slot van de roman.’ En zo kan nog wel even worden doorgegaan.

In haar vorige romans behandelde Annelies Verbeke telkens een groot thema: onrust in ‘Slaap!’, het geweten in ‘Reus’, wanhoop in ‘Vissen redden’. In ‘Dertig dagen’ staat ontegensprekelijk goedheid centraal. ‘Het is een thema dat de rode draad vormt doorheen heel wat vragen die mensen bezighoudt. Want waarom worden bijvoorbeeld diegenen die anderen ontzien en ondanks alles vriendelijk blijven als soft of hypocriet aanzien?’, zo vroeg ze zich in een gesprek met Knack.be luidop af. ‘Niemand durft het er echt over te hebben, auteurs schrijven er nauwelijks over. Op goedheid rust een taboe.’

Doorgaan met het lezen van “Dertig dagen | Annelies Verbeke”

IJstijd | Maartje Wortel

Wortel-IJstijd_lowresHet aantal nieuwe titels dat de uitgeverswereld op de markt brengt neemt elk jaar toe. Steeds luider weerklinkt de kritiek, al zorgde die tot op heden niet voor de verhoopte ommekeer bij de grote spelers. In 2014 zette het de jury van de BNG Nieuwe Literatuurprijs – een zogeheten ‘aanmoedigingsprijs’ waarmee de nakende doorbraak van een schrijver jonger dan veertig een zetje krijgt – aan tot drastischer signalen. Bij het bekendmaken van de genomineerden selecteerden zij slechts drie romans, in plaats van de gebruikelijke vijf. Die keuze motiveerden zij als volgt:

‘Er zijn betere wijnjaren geweest, metaforisch gezegd. Te weinig durf, te povere stilistische en compositorische middelen, geen urgentie, zozeer dat de vraag opkomt: waren deze boeken wel uitgegeven als de auteur niet jong en niet onweerstaanbaar aantrekkelijk was geweest? Literaire armoede bestaat en dat werd pijnlijk zichtbaar in 2014.’

Dat de jury schoon genoeg had van de heersende publicatiedrift en de weinig kwalitatief onderbouwde keuzes die de uitgeverswereld durfde te maken, leed geen twijfel.

‘Onverwisselbare kwaliteitsoeuvre’
De kritiek van de jury ging evenwel niet op voor Maartje Wortel. Integendeel, de Nederlandse kwam met IJstijd als laureate uit de bus en werd geprezen om ‘haar krachtige, autonome stem, die helder weerklinkt in haar onverwisselbare kwaliteitsoeuvre’. Gedroomde woorden voor de achterflap, zeg maar.

Doorgaan met het lezen van “IJstijd | Maartje Wortel”

Het satijnen hart | Remco Campert

23

Camperts roman werd destijds genomineerd voor een van de drie felbegeerde literaire prijzen in het Nederlandstalige taalgebied, een eer die niet verzilverd werd. In een achterkamer van het geheugen was de titel me bijgebleven. Ik plukte hem onlangs uit het rek van een Antwerps antiquariaat, proefde de eerste zinnen en rekende af aan de kassa. Dat ik me mijn aankoop niet beklaagd heb, meneer.

Met ‘Het satijnen hart’ biedt Remco Campert een inkijk in het kunstenaarshoofd van Hendrik van Otterlo, een tot kluizenaar omgeschoolde schilder-op-leeftijd. Jaren na datum kauwt hij nog steeds op een verdriet dat hem werd aangedaan. Tot het heden hem dwingt de draad weer op te pikken en de confrontatie aan te gaan met dat onverwerkte verleden.

Schijnbaar moeiteloos slaagt Campert erin een ongedwongen vertelstijl te verweven met een resem heerlijk heldere inzichten over liefdesleed, verbeten cynisme en de jaren die in elk mensenleven zonder genade wegtikken. Literair, zonder de minste zweem van pretentie. Een plezier om te lezen.

****1/2

De Metsiers | Hugo Claus

Screen Shot 2015-10-08 at 15.59.01

Stilistisch ingenieus, met beheerste vaart geschetste episode uit het boerenbestaan van de Metsiers. Een vijftal perspectieven wisselt elkaar af. De taal mag wat verouderd zijn, Claus’ debuut heeft met het verstrijken van de jaren niet aan kracht ingeboet.

Toen hij het op negentienjarige leeftijd in opdracht – jawel – bij elkaar pende, had hij amper vier weken nodig gehad. De stijl was naar eigen zeggen een imitatie van wat op Amerikaanse bodem in zwang was. Opmerkelijk is hoe hij gedurende de eerste decennia van zijn schrijversleven niet hoog opliep met ‘De Metsiers’. Rond zijn vijftigste ging hij zich milder opstellen, hij wist het werk een plaats te geven:

‘Het was mij zo gemakkelijk afgegaan en het was een imitatie. Ik misprees niet alleen het boek, maar ook de mensen die het goed vonden. Vestdijk vond het geweldig. Ik vond die man een nul. Ik dacht: ‘Zie je niet? Kun je niet lezen?’ Pas jaren later ben ik erachter gekomen dat ik met wat ik toen zomaar deed veel meer van mezelf heb vrijgemaakt dan ik wist.’

Hoewel zijn opdrachtgever niet tevreden was over het eindresultaat leverde deze novelle Claus zijn eerste literaire prijs op. ‘De Metsiers’ is een aanrader voor wie hongerig is naar een niet-lijvige klassieker die makkelijk wegleest.

****1/2