Tourist Lemc: “Ik ben het perfecte voorbeeld van een geslaagde multiculturele samenleving”

Hiphopartiest Johannes Faes neemt ‘superdiverse’ samenleving op de korrel


(Verschenen op zaterdag 22 februari 2014 in Gazet van Antwerpen / pdf-versie)

Als een product van zijn omgeving – de Seefhoek, een multiculturele wijk in Antwerpen – spreekt geboren Vlaming Johannes Faes een aardig mondje Arabisch en Pools. Hij leerde dat integratie tweerichtingsverkeer is. Op droefgeestige hiphopbeats fileert en bekritiseert hij nu de maatschappij.

“Eigenlijk ben jij hier de toerist, zei een vriend me jaren geleden. Een bijnaam is het nooit geworden. Ik ben het dan maar als artiestennaam gaan gebruiken.”Johannes ‘Tourist Lemc’ Faes, geboren Schotenaar, groeide vanaf zijn vijfde op in de Seefhoek, een buurt die al te Screen Shot 2015-03-31 at 13.50.15vaak werd afgeschilderd als de schandvlek van de stad.

Een drietal weken geleden werd hij bij de uitreiking van de Vlaamse Rap Awards bekroond als ‘beste artiest’. Slongs Dievanongs moest in Tourist Lemc haar meerdere erkennen. Niet dat het hem erom te doen is. De 29-jarige hiphopartiest is de bescheidenheid zelve. Geen patserig vertoon, geen holle woorden. Geen bling bling. “De Seefhoek heeft me gemaakt tot wie ik ben.”

Samen met zijn Pools buurmeisje van toen, intussen zijn vrouw, woont Johannes Faes vandaag in Deurne- Noord. “Ik ben het perfecte voorbeeld van een geslaagde multiculturele samenleving”, steekt hij van wal. “Ik kan zowel met mes en vork eten, als met mijn handen. Wat ik ook heel graag doe. (lacht) Ik spreek Antwerps en gebroken Nederlands, naast een mondje Arabisch en Pools. Ik ben perfect geïntegreerd. Jawel, ík. Een jongen van Vlaamse ouders. Ik ben vandaag ontworteld uit de Vlaamse cultuur en heb opnieuw geworteld in de ‘superdiverse’ samenleving, om even de terminologie te gebruiken waarvan de politieke wereld van- daag de mond vol heeft.”

Vijftig jaar geleden

(onverstoorbaar) “Het wordt tijd dat we gaan beseffen dat integratie een ‘en-enverhaal’ is. Het zijn niet uitsluitend de ‘anderen’, die zich moeten integreren. De maatschappij verandert voortdurend. Onze economie hebben we geglobaliseerd, ook daaraan hebben we ons moeten aanpassen. Hetzelfde geldt voor die superdiverse maatschappij van vandaag. Elke mens moét zich aanpassen”, zegt Johannes Faes. “Ik mag maar hopen dat we vandaag niet langer de Belgen van vijftig jaar geleden zijn.”

Uw verhaal als hiphopartiest is verstrengeld met de multiculturele realiteit van de Seefhoek. Met nummers als ‘Visa paspor’ en ‘Weg van hier’ is die thematiek nooit ver weg.
“De multiculturele samenleving blijft een hot topic in Vlaanderen. Politici hanteren een verdeel- en heersstrategie, als ik het zo mag noemen. (denkt even na) Of een wij-zij- politiek, en die leeft sterk in het denken van de bevolking van Antwerpen-Noord. Vanaf ik de leeftijd had waarop ik me bewust werd van de dingen om me heen, heeft het me beziggehouden. Dat heeft zich vertaald in heel wat nummers.”

Muziek als een uitlaatklep voor uw maatschappelijke bezorgdheden?
“Elk nummer vertrekt van een bepaald gevoel, positief of negatief. Soms gaat het om bezorgdheden of angsten. Vaak gaat het om een gevoel zo intens, dat het me zin gaf om over er iets over te zeggen of schrijven.”

Hoe zagen uw jeugdjaren in de Seefhoek eruit?
“Ik heb het geluk gehad dat mijn ouders mij hebben laten doen wat ik wilde, mij lieten omgaan met de mensen met wie ik wilde omgaan. Op een bepaalde leeftijd werd die vrijheid wel gecompenseerd door een streng toezien op mijn schoolresultaten. Maar dat nam niet weg dat mijn ouders mij lieten kennismaken met de buurt en de mensen die er woonden. Dat is goed, want ik kan me inbeelden dat andere ouders, Belgen of niet-Belgen, hun kroost erop aansturen uitsluitend met ‘eigen’ volk om te gaan.”

Op welke manier hebben die jaren en ervaringen jouw kijk beïnvloed?
“Ik denk dat ik – samen met de jongeren die net als ik zijn opgegroeid in die superdiverse stad – een veel realistischere kijk heb op de multiculturele samenleving. Wie nooit in contact komt met andere culturen, baseert zijn beeld op wat de media hem vertellen. Terwijl je je mening moet vormen op basis van eigen ervaringen. Je moet zelf de hand kunnen schudden. Pas dan zal je merken hoe groot de gastvrijheid werkelijk is. Voor je het goed en wel beseft, zit je mee aan tafel thee te drinken en met je handen te eten.”

In uw nummers gaat u gevoelige onderwerpen niet uit de weg. ‘Belijder’ gaat over religieus fanatisme. Levert dat dan geen scherpe reacties op van moslimvrienden?
“Nee, toch niet. Ze vinden het een goed nummer. Ik heb het ook op een ‘propere’ manier aangepakt. In het nummer maak ik een duidelijk onderscheid tussen Gods boodschap van liefde, en de regels errond. ‘Belijder’ is tegen religie, maar pro god. Ook al ben ik dan zelf niet gelovig. Ik onderlijn het belang van relativering en het gevaar van verheerlijking. Wat kan leiden tot het doen van zotte dingen in naam van God.”

Als Tourist Lemc zet u binnen het hiphopgenre maatschappijkritiek opnieuw op de agenda.
“Het is natuurlijk de individuele keuze van elke hiphopper, al vermoed ik dat een en ander wel te maken heeft met de omgeving waarin je opgroeit, of bent opgegroeid. Vandaag is hiphop heel poppy, dat klopt. Want het genre is big business geworden, de artiesten spelen op de grote podia. Dan is het normaal dat het maatschappijkritische afzwakt.”

Intussen bent u een viertal jaar professioneel muzikant. Uw bekendheid leeft vooral lokaal. Zou u de maatschappijkritische insteek van uw nummers overboord gooien wanneer dat tot meer succes zou leiden?
(glimlacht) “Dat advies heb ik al gekregen. Ik besef ook best dat universeel klinkende liefdesliedjes meer kans maken op commercieel succes. En dat is ook wat ik wil, succes. Ik wil groeien. Maar alleen op de manier zoals ik dat vandaag doe. Ik wil mezelf kunnen blijven.”

Opvallend en verrassend is de melancholie die uit uw nummers spreekt.
“Belgische hiphop is zelden melancholisch, dat klopt. Amerikaanse hiphop was dat vroeger wel. Hetzelfde geldt voor Franse hiphop, waarmee ik ben opgegroeid. Met de melancholie van die Franse artiesten kon ik me vereenzelvigen. De multiculturele problematiek met Algerijnse, Turkse en Marokkaanse migranten is vergelijkbaar.”

Hij was dan geen hiphopper, maar de combinatie van Antwerpse woorden, melancholische klanken en engagement doet denken aan Wannes Van de Velde.
“Die vergelijking werd wel eerder gemaakt. (glimlacht) Ik ben altijd blij om dat te horen, Wannes is een groot voorbeeld. Tekstueel was hij to the point, hij nam geen blad voor de mond. Hij was kritisch voor zichzelf, voor de wereld rondom hem. Hij hield anderen een spiegel voor. Het is belangrijk dat zulke mensen bestaan.”

Tot slot: hoe kijkt u naar de uitdagingen van de multiculturele maatschappij? Bent u hoopvol voor de toekomst?
“De huidige situatie is geworteld in een hoop verzonnen problemen. Mensen moeten gewoon ’ns leren samenleven. Want er zijn heus meer precaire situaties, dan de dingen die we ons in het hoofd halen over elkaar. Denk maar aan de opwarming van de aarde. Zulke problemen kan je pas aanpakken, wanneer je één bent als volk. Pas dan kan een duidelijke boodschap worden geven aan de politiek. Zolang die eenheid er niet is, kan de politieke wereld met ons aanvangen wat ze willen. En reken maar dat de kleine man steeds de dupe zal zijn.”

Terug naar overzicht

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s