Einde van gefezel, geflirt en suggestief geknipoog

Over de teloorgang van het legendarische Café Jozef aan het Antwerpse Astridplein.


(Verschenen op donderdag 8 november 2014 in Gazet van Antwerpen / pdf-versie)

Café Jozef binnenwandelen betekende de helft van je jaren achter je laten. Opnieuw ongegeneerd kunnen dansen, flirten en fezelen. Opnieuw jong en onbezonnen kunnen zijn, ook al was je dat makkelijk al een kwarteeuw niet meer. Antwerpens meest legendarische café zet weldra de laatste dans in.

Een regenachtige zondagavond, even voor middernacht. Het Astridplein ligt er doods en verlaten bij. Je stapt stevig door, probeert intussen nog de grootste plassen te vermijden. Je wenste dat je al thuis was. Aan het einde van het Astridplein hoor je een onbestemd kabaal. Feestgedruis, zo blijkt wanneer je dichterbij komt. Buiten valt de regen met bakken uit de lucht, binnen wordt er zwaar gefeest. Je ziet hoe veertigers, vijftigers en ouder uit hun dak gaan. Ze dansen en zingen, van Vlaamse schlagers tot YMCA. De wereld mag vScreen Shot 2015-03-24 at 02.26.26ergaan, het zal hen een zorg wezen. Dát is Café Jozef.

 

Camille Huysmans

De Antwerpse horeca moet er niet flauw over doen. Café Jozef is makkelijk een van de meest legendarische cafés van de stad, zelfs letterlijk. Heel wat legendes doen over deze kroeg de ronde. Feit blijft dat er al meer dan honderd jaar op deze plaats gedanst, gesjanst en gejaagd wordt. In de beginperiode vooral door mannen met ’t oud zot. Er wordt gezegd dat Camille Huysmans – de burgemeester die de stad het socialistisch tijdperk inleidde – er geregeld zat met Ida Smissen, zijn fris groen blaadje, met wie hij in 1957 huwde. Hij was toen 86, zij 35. Maar in Café Jozef werd niet geoordeeld. Daar liefkoosde men, en kwam men om geliefkoosd te worden.

Later werd het ook een plek waar zeelieden naartoe trokken om met het aloude medicijn de eenzaamheid te verdrijven. Op de eerste verdieping werden kamers verhuurd. Beneden scharrelden ze als kippen in droge zandgrond, boven gingen ze op een heel andere manier driftig tekeer.

 

Prince van de pot gerukt

Maar het meest onwaarschijnlijke verhaal in de geschiedenis van café Jozef heeft niemand minder dan popicoon Prince in de hoofdrol. De muzikant zou, volgens de legende, na een optreden in Antwerpen rondgezworven hebben. Hij zag in café Jozef het liveorkest spelen en besloot een kijkje te gaan nemen. “Niemand sprak hem aan, ze kenden hem niet”, zou cafébaas Marcel Cools later zeggen. “Het cliënteel van café Jozef was niet de generatie die Prince op handen droeg. En dus lieten ze hem met rust.”

Op een gegeven ogenblik zou Zijne Purperen Hoogheid door het raam zijn manager hebben zien voorbijlopen. Zijn zin om richting Jimmy’s te trekken was nihil, en dus leek het hem veiliger zich maar even op het toilet te verbergen. Als de mythe die de ronde doet de realiteit weergeeft, zou de popster zich daar per ongeluk hebben opgesloten. Waarna de toiletmadam de ster-in-paniek had moeten bevrijden. Ze zou de deur opengetrokken hebben en op zijn voor haar onverstaanbare noodkreten geantwoord hebben met ‘Seg manneke, kunde gij geen Vloams klappe?’

In die periode zou het publiek dat in café Jozef op jacht ging niet langer bestaan uit oude bokken die jonge geitjes wilden besnuffelen. Het werd een plaats waar dames op leeftijd met een jachtige blik tot in de vroege uurtjes de ruimte afspeurden. Ze wilden niets liever dan een veel jongere minnaar bewijzen dat op passie geen leeftijd stond.

Jozef was ook het laatste café in de stad waar ze zonder misprijzende blikken hun tweede jeugd konden beleven alsof ze nog steeds jong waren. Enig in zijn soort, laatste in zijn soort.

Jarenlang hing boven de toog ook een portret van Vlaams Belang-boegbeeld Filip Dewinter. Cafébaas Marcel Cools stak zijn extreemrechtse sympathieën niet onder stoelen of banken. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 stond hij ook op de lijst van het Vlaams Belang. Maar dat een kroeg als Jozef ook weleens allochtone klanten over de vloer kreeg, deerde hem niet.

Vandaag is de teloorgang van het café al deels ingeluid. ‘Café Jozef’ staat nog steeds in swingende letters op de gevel, alleen schijnen ze niet meer zo fel als voorheen. Het eerste woord is al uitgedoofd, alleen achter de letters ‘Joz’ branden de lampen nog. De laatste twee letters knipperen onheilspellend. Nog even, en ‘Café Jozef’ is volledig gedoofd.

‘De Jozef is iets aparts’

Sinds enkele maanden staan Marcel en zijn vrouw Liliane niet langer achter de tap. Uitbater Artan Basha neemt nu de bediening voor zijn rekening, enkele dagen per week bijgestaan door barvrouw Sabrina. Intussen wordt er koortsachtig gezocht naar een karaokeinstallatie die Café Jozef nieuw leven moet inblazen.

Achiel Doolaeghe (57) kwam er de voorbije tien jaar geregeld over de vloer. “De Jozef is iets aparts”, glimlacht hij. “Een uniek café. Twintig jaar geleden had je hier schuin tegenover nog een gelijkaardige tent. Maar ook die is intussen al lang verdwenen.” Met cafébaas Marcel kon hij het best vinden. “Marcel was een rustig type, al kon hij best streng en kordaat uit de hoek komen. Bedelaars en straatmuzikanten moesten het niet wagen om op zijn terras te komen”, grinnikt hij. “In korte tijd is het café enorm veranderd. Veel van de vrienden die ik hier maakte en geregeld zag, blijven weg.” Hij kijkt het café rond. Hij fluistert iets over de allochtonen die steeds meer de buurt lijken over te nemen. “Niet dat ik iets tegen allochtonen heb, maar het is wel opvallend.”

Wellicht wordt binnen enkele weken Café Jozef begraven. Een nieuwe naam, een nieuw begin. Opnieuw een jong en fris publiek. En de kroegtijgers? Die zullen noodgedwongen naar nieuw jachtterrein op zoek moeten.

Terug naar overzicht

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s