The report | Scott Z. Burns

Na 9/11 ging de CIA haar boekje mijlenver te buiten. ‘The report’ is een sterke dossierfilm door de ogen van de man die de misstanden onderzocht.

De CIA zelf noemde het ‘uitgebreide ondervragingstechnieken’ – lekker vaag en eufemistisch dus. Het bleken onbetwistbare folterpraktijken waar ze terreurverdachten in de nasleep van 9/11 aan onderworpen had. Oefeningen in sadisme die plaatsvonden op geheime locaties in Oost-Europa en Azië. In totaal ging het – volgens de film – om 119 personen, twee kwamen om het leven.

eb5416c6-ff11-11e9-bd62-d53cb98d20af

Dat de reikwijdte van de feiten nu bekend is, danken we ­mede aan ene Daniel Jones. The report is een urgente thriller die reconstrueert hoe hij dat onderzoek precies heeft gevoerd. Wat het beslist niet was: haastwerk. Gedurende zeven jaar heeft Jones zich verdiept in de omstandigheden, informatie die hij distilleerde uit de meer dan zes miljoen bladzijden aan geheime documenten.

Jones, een plichtsgetrouwe onderzoeker vertolkt door Adam Driver (BlacKkKlansman), neusde in opdracht van de Senaat in die toegedekte potjes. Het was meer bepaald de Democratische politica Dianne Feinstein die hem aan het werk zette en steeds weer motiveerde om door te gaan. Annette Bening speelt haar fenomenaal, als de principiële tante die ze is.

Bunker

Van waterboarding en het opsluiten in koelcellen tot het dagenlang wakker houden van verdachten: niet alleen de aanpak maar ook het type CIA-agent dat daartoe in staat is, roept vragen op. Niet bij de CIA zelf weliswaar, die Jones en zijn handvol medewerkers hun werk lieten doen in een betonnen bunker zonder ramen. Mensen kraken kan op vele manieren.

Maar Daniel Jones was gedreven en niet te ontmoedigen. Of hij nog wel tijd de tijd nam om te slapen? ‘Vroeger wel’, antwoordt hij, ‘tot het mijn werk in de weg ging staan.’

3b056662-7ea6-4836-84a4-3cb079f655a6-TTR_00652croppeds
Annette Bening en Adam Driver

Scott Z. Burns heeft met The report een sterke onderzoeksfilm gedraaid. Daar heeft hij niet alleen de scherpe pen voor (Burns schreef onder meer mee aan Steven Soderberghs Contagion en Side effects), maar ook het regietalent. Zijn nauwgezette vertelstijl is de juiste aanpak voor deze schokkende historie. Daarin doet het denken aan klassiekers uit de jaren 70, zoals All the president’s men, maar ook recentere films als Erin Brockovich en Spotlight.

The report is een film als een uitgebeend dossier: omstandig en sterk onderbouwd. Naar de impact op het leven van verdachten die onschuldig bleken, heeft de kijker echter het raden. Dat maakt het soms afstandelijk en uitgesproken feitelijk.

Na afloop voel je niettemin woede en verontwaardiging opborrelen. Het pragmatische slotakkoord smaakt bitter. Vervuld van verse hoop zal u de zaal niet uit wandelen, ontnuchterd des te meer.

(Verschenen op 5 november 2019 in De Standaard.)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s