J’ai perdu mon corps | Jérémy Clapin

Een hand zonder lichaam en een pizzakoerier zwerven elk afzonderlijk door Parijs in ‘J’ai perdu mon corps’, een surreëel maar broos animatiedebuut.

Als zelfs een rat het kan schoppen tot sterrenchef, dan weet je: in animatie is alles mogelijk. Het kostte Disney twaalf jaar geleden dan ook weinig moeite om met Ratatouille het publiek enthousiast te krijgen voor een mateloos absurd avontuur.

Ook de Franse animator Jérémy Clapin is voor zijn langspeelfilmdebuut aan de slag gegaan met een fantasierijk idee. J’ai perdu mon corps is een film over een afgehakte hand met een missie: ze gaat op zoek naar het lichaam waar ze eens deel van was. Als een kreeft op vijf poten gaat ze tot in de onderbuik van Parijs, waar in donkere metrotunnels ratten als bloeddorstige honden op de loer liggen.

Maar hoe spannend, huiverachtig en ongewoon dat beeld van de stad ook is, Clapin jaagt niet op onze angstkreten. Deze animatiefilm draait evenveel om een dolende hand als om een jongeman die Naoufel heet. Zijn dagen in diezelfde grootstad zijn vreselijk eenzaam. Was er maar iemand die deze timide drommel uit zijn doodlopende bestaan kwam bevrijden!

Clapin verweeft die twee parallelle verhaallijnen tot een poëtische en originele film over verbondenheid en de pijn van verlies. En dat bleef niet onopgemerkt. In Cannes viel hij met J’ai perdu mon corps meteen in de prijzen.

Kindertijd

In de openingsscène ligt Naoufel roerloos op de grond, zijn bril met de glazen gebroken naast hem. Er is bloed te zien en een hand die beweegt. Maar wat er zich heeft afgespeeld, is een raadsel. Van een vlieg die zoemend op zijn gezicht landt, gaat het plots naar een ander exemplaar op een raam in een scène in zwart-wit. ‘Papa, hoe vang je een vlieg?’, horen we hem als jongetje vragen in wat een herinnering uit zijn kindertijd moet zijn.

Zo springt het verhaal tussen het verleden en het heden, waarin hijzelf als klunzige pizzakoerier in de Franse hoofdstad probeert rond te komen. Dan weer duikt die loslopende hand op terwijl ze haar weg zoekt. Door het raam van een labo waagt ze zich naar buiten. Langs dakranden en richels gaat de tocht verder op een hachelijke hoogte, tot het haar met een trucje lukt om af te dalen tot de begane grond. Als een detective die niet gezien wil worden banjert ze door grauwe steegjes.

Clapin weet haar gek genoeg een sprekende lichaamstaal te geven. De angsten, overpeinzingen en twijfels die haar gedrag sturen, zijn altijd duidelijk voor de kijker. Het is haast niet te geloven hoe hij daar met een mix van 2D-tekeningen en computeranimatie in 3D zo feilloos in geslaagd is. Versterkte omgevingsgeluiden laten elke scène nog meer tot leven komen.

Hij baseerde het verhaal op Happy hand, een roman uit 2006 van Guillaume Laurant – de scenarist van Le fabuleux destin d’Amélie Poulain – die ook meeschreef aan deze film. In Laurants boek, dat geen Nederlandse vertaling heeft, is die vijfvingerige zwerver niet alleen het centrale personage maar ook de verteller. In de film neemt de hand echter niet het woord. Het bewijst andermaal Clapins durf.

Hartverscheurend

Gaandeweg tekent zich een hartverscheurend contrast af in het verhaal. Terwijl de kinderjaren van Naoufel nog liefdevol en warm waren, leeft hij nu aan de rand van de maatschappij. Hij deelt een luizige kamer met enkele mensen met wie hij geen band heeft, zijn ouders zijn nergens te bespeuren. Hoe kon het zo lopen?

Naoufel onderneemt bovendien weinig om zijn leven op een beter spoor te krijgen, alsof hij ervan uitgaat dat het geluk hem uiteindelijk wel weer in de schoot zal vallen. Als hij dan op een avond als pizzakoerier aanbelt bij een meisje dat Gabrielle heet, lijkt dat effectief het geval. Hij arriveert er hopeloos te laat, de pizza is koud en het lukt hem niet eens om binnen te geraken in het flatgebouw. Maar het gesprek dat ze door de intercom voeren, is er een om nooit te vergeten. Neemt zijn leven hier een nieuwe start?

Zoeken en gevonden worden meandert als rode draad door een melancholisch relaas, dat Dan Levy van een betoverende soundtrack voorzag. J’ai perdu mon corps is een ontroerende animatiefilm, voorbestemd om straks op te duiken in eindejaarlijstjes.

(Verschenen op 5 november 2019 in De Standaard.)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s