Mary Queen of Scots | Josie Rourke

De 16de-eeuwse rivaliteit tussen Elizabeth I en Mary Stuart herleeft met Margot Robbie en Saoirse Ronan in grote doen.

Valt er nog wel stof te blazen van de eens zo stoffige kostuumfilm? Met The favourite zette Yorgos Lanthimos het genre al liederlijk naar zijn hand. Die film was alles wat niemand verwacht had. Hij liet zelfs het oubollige taaltje achterwege.

mary-queen-of-scots

Dat laatste is nu ook het geval in Mary Queen of Scots, een feministische karakterstudie met de nodige allure. In ­dialogen die verrassend eigentijds klinken legt de film de vinger op de diepe rivaliteit ­tussen Mary Stuart en Elizabeth I. Hun onderlinge spanningen zorgden in de tweede helft van de 16de eeuw voor beroering aan het hof in Engeland en Schotland.

Debuutfilm

De Britse debutante Josie Rourke, die haar sporen verdiende in de theaterwereld, voert deze vorstinnen op als onverzettelijke, jonge vrouwen. Zij hoeven van niemand instructies te krijgen, en al zeker niet van een man. De film heeft veel te danken aan de twee fenomenale actrices op de affiche: Margot Robbie en Saoirse Ronan.

Robbie is beresterk als Queen Elizabeth I. Haar leven lang bleef ze ongehuwd, maar die solitaire positie maakte haar ook kwetsbaar en achterdochtig. Wanneer haar achttienjarige nicht Mary (rol voor Ronan), die koningin is van Schotland, als prille weduwe terugkeert uit Frankrijk om haar troon op te eisen, bedreigt dat ­Elizabeths almacht op het eiland.

6efbfec4-390d-11e9-ac6a-c7418292e706

De openingsscène schenkt meteen klare wijn voor wie deze geschiedenis onvoldoende kent: in 1587 werd Mary Stuart onthoofd wegens verraad aan haar koningin. Hoe het zover kwam, vertelt de film voornamelijk door de ogen van deze terechtgestelde vorstin. Ronan zet haar neer als een toonbeeld van zelfbeschikking. Daarbij liggen op macht en aanzien beluste mannen op de loer om haar positie te kapen. Maar deze vrouw laat zich niet knechten.

Elizabeth maakt op haar beurt vooral een dieptragische en geslepen indruk. Wat blijft het verbazen hoe de Australische Margot Robbie keer op keer zo van gedaante kan wisselen. In The wolf of Wall Street leek ze de pronkvrouw die ze speelde – zo goed was ze. Op dat moment was nog niet duidelijk dat ze met I, Tonya even makkelijk die glamoureuze uitstraling weer van zich af zou gooien. En nu is ze haast onherkenbaar in de rol van de wankelende vorstin.

Katharine Hepburn

Filmmakers keerden al vaker terug naar deze historische krachtmeting. Zo speelde Katharine Hepburn de Schotse in 1936 in Mary of Scotland, in een regie van John Ford. Vanessa Redgrave dong in 1972 mee naar een Oscar voor haar vertolking in Mary, queen of Scots, dat ook op deze verbeten strijd scherp stelde.

image

Het valt op dat deze nieuwe ­interpretatie het minder nauw neemt met de feiten, iets wat ­Lanthimos overigens ook al deed met het leven van de Britse Queen Anne in The favourite. Is het rijk van de volledig waarheidsgetrouwe kostuumfilm voorgoed uit?

Het scenario van Beau Willimon (House of cards) stuurt de politieke wedijver tussen deze bloedverwanten naar een grootse finale. Het is de componist Max Richter die de cruciale scènes van een passende, muzikale lijst voorziet, zoals een meeslepende bioscoopervaring als Mary Queen of Scots dat verdient.

(Verschenen op 26 februari 2019 in De Standaard.)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s