Suspiria | Luca Guadagnino

Een jaar na Call me by your name imponeert Luca Guadagnino alweer. Met Suspiria brengt de Italiaanse filmmaker een radicale herwerking van Dario Argento’s horrortrip uit 1977 in de zalen.

Van bloedmooie films heeft Luca Guadagnino zijn handelsmerk gemaakt. Letterlijk nam hij dat vooralsnog niet, hoewel horror hem als jong snaakje al had aangetrokken. Het was wachten tot deze Suspiria om te zien hoe de meester-estheet, amper een jaar na het betoverende Call me by your name, het aandurft om schoonheid te puren uit gruwel. U begrijpt: een macabere schoonheid.

4c05bade-e685-11e8-8aaa-866e732217b7

Horror lokt al even opnieuw volle zalen en zo bleef de artistieke inzet van films als A quiet place, Hereditary en Get out niet onopgemerkt. Toch is de huiver die Guadagnino hier serveert weer wat anders. Van onderhuids racisme of gezinstrauma’s is geen sprake. Liever komt hij aanzetten met hekserij, diabolische danssolo’s en een matrone die Tilda Swinton op het ranke lijf geschreven is.

Met Suspiria geeft Guadagnino een virtuoze, eigen draai aan Dario Argento’s gialloklassieker met dezelfde titel. In een Duits dansensemble met prestige situeerde deze maestro 41 jaar geleden een jonge Amerikaanse ballerina (gespeeld door Jessica Harper, die nu in een bijrol terugkeert), zij kwam een bovennatuurlijke samenzwering op het spoor.

Argento had toen uitgepakt met decors in levendige kleuren en lijken die door glasplafonds kwamen gedonderd terwijl het bloed alle kanten uit spatte. Vandaag laat deze culthit zich nog steeds bekijken als een barok spektakel dat op ieders honger naar weerzin uit is.

Koude Oorlog

Maar Guadagnino pakt het in zijn bewerking anders aan. Met strakke interieurs in art-deco en koude tinten is zijn beeldtaal gruwelijk uitgekiend. Die stijlkeuze is niet los te haken van de historische context, die nieuw is: hij situeert Suspiria in het door de Koude Oorlog – en een metershoge muur – verdeelde Berlijn van 1977. Argento’s klassieker kwam niet toevallig datzelfde jaar in de bioscoop. Zijn bloeddoorlopen trip had zich nog afgespeeld in het even provinciale als onbestemde Freiburg. Nu dondert op de achtergrond de terreur en angst die de links-extremistische Baader-Meinhofgroep veertig jaar geleden zaaide in de Duitse hoofdstad.

suspiria-6-maxw-654

In de straten groeit bij jongeren het besef van de schuld en Nazi-schande die de vorige generatie hen heeft aangedaan. Tegelijk krijgen de danseressen van de Helena Markos Danscompagnie stilaan weet van de ware aard die schuilt in de directe wereld rondom hen.

Guadagnino is een meester in het opbouwen van een geladen sfeer – denk maar aan A bigger splash uit 2015. Voor die film stond de Italiaan op de set met Dakota Johnson (bekend van Fifty shades of grey), die hier als de ingeweken danseres Susie Bannion met verve de hoofdrol op zich neemt. Zij wordt toegelaten op het moment dat de compagnie zich zorgen maakt om de verdwijning van Patricia (Chloë Grace Moretz). In de openingsscène is nog te zien hoe zij als een bezetene aanklopt bij haar psychotherapeut, Dr. Josef Klemperer (ook een rol voor Tilda Swinton): ‘Er is meer in dat gebouw dan wat je kan zien.’

Danssolo

Al vroeg in de film wordt de horror concreet: Susie’s danssolo onderwerpt in een andere zaal een uitgesloten lerares aan een marteling die synchroon en koelbloedig verloopt. Dat moet je zien om het te kunnen bevatten, en dan nog zit je ervan te kijken. De toekomst van de compagnie staat op het spel, net als die van de verdoken heksenkring. In een flashback leest het op een tegeltje: ‘Een moeder is een vrouw die iedereen kan vervangen, maar door niemand vervangen kan worden.’

Guadagnino schuwt de gewichtige thema’s niet. Naast atypisch moederschap snijdt hij met de figuur van Klemperer ook het trauma van de oorlog aan. Sommige critici doen zijn gedurfde benadering af als pseudo-intellectueel. Weet hij zelf nog wel wat hij wil vertellen? De filmmaker kwelt en verleidt met een omineuze sfeer, terwijl hij past voor al te klare antwoorden.

merlin_145077531_36263459-a98a-4440-8efb-e0c33d760afb-articleLarge

In de Brusselse choreograaf Damien Jalet trof hij een bondgenoot die weet hoe moderne dans kan betoveren. Voor de memorabele soundtrack van de Italiaanse prog-rock band Goblin uit Argento’s film komt hier een feilloze score van Radiohead-frontman Thom Yorke in de plaats.

Suspiria is een meesterlijke nachtmerrie met een uitsluitend vrouwelijke cast, die ons tot tweemaal toe sprakeloos achterliet. Het moet gezegd dat Luca Guadagnino in zijn grenzeloze ambitie de kijker veel op zijn bord geeft. Maar wat overtreft een film die zo radicaal en bedwelmend is dat je er niet op uitgekeken raakt?

(Verschenen op 6 november 2018 in De Standaard.)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s