#Venezia75 – Utøya-film zonder controverse

Een Noorse film over de aanslag op Utøya verdeelde een half jaar geleden het filmfestival van Berlijn. In Venetië stelde de Brit Paul Greengrass nu 22 July voor, die dezelfde gruwel reconstueert. De controverse bleef uit.

Geen bloed, geen Breivik – hij wordt zelfs niet genoemd. De Noorse regisseur Erik Poppe maakte met Utøya 22. juli in realtime een heftige reconstructie van het gevecht van de slachtoffers. De personages waren volkomen fictief, maar Poppe had zich wel gebaseerd op getuigenissen.

Schermafbeelding 2018-09-07 om 14.35.00
Uit ’22 July’ van Paul Greengrass

Dan pakt de Brit Paul Greengrass het nu helemaal anders aan. Hij verfilmde het ware verhaal van een van de slachtoffers en toont ook het monster (vertolkt door Anders Danielsen Lie). Aan de voorbereidingen en de aanslag zelf besteedt hij een 25-tal minuten. De filmmaker is meer geïnteresseerd in wat erna komt: het hersel, maar ook Breiviks proces.

Felle reacties lokte 22 July in Venetië niet uit. Tegen de tijd dat de film afgelopen was, leek iedereen al vergeten hoe gruwelijk direct hij de aanslag in beeld had gebracht. Al zag de Brit dat zelf anders. Hij benadrukte bovendien dat het project nooit uit de startblokken was gekomen als hij niet de goedkeuring van de slachtoffers had.

Terughoudendheid

‘Wat zij niet wilden, was dat de film een ‘gekuiste’ versie van de feiten zou tonen. Aan de andere kant moest het respectvol in beeld komen. Met terughoudendheid heb ik de gruwel benaderd, ik hoop dat de kijker dat ook zo ziet.’

Zelf omschrijft hij 22 July als een film opgebouwd rond een moment dat het dna van de tijd blootlegt, zoals hij dat eerder deed met United 93. Tegelijk wil hij de wereld een spiegel voorhouden. ‘De retortiek van Breivik is nu mainstream dialoog. Wie zulke ideeën niet onderschrijft, moet met argumenten komen voor het tegendeel. Zolang dat niet gebeurt, zal de verrechtsing alleen maar erger worden.’

Greengrass koos bewust voor Netflix als partner. ‘Ik wil met mijn film in de eerste plaats jonge mensen bereiken, omdat ik hoop dat het hen zal motiveren om dat te doen.’

(Verschenen op 6 september 2018 in De Standaard.)

>> Meer berichten over het 75ste Filmfestival van Venetië

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s