#Venezia75 – Venetië kan wat Cannes niet kan

Het filmfestival met de grootste sterren is niet langer Cannes, maar Venetië. De Oscarrace en Netflix bepalen de agenda.

Vandaag opent de Mostra di Venezia met First man, een biopic met Ryan Gosling in de rol van Neil Armstrong. Voor Gosling is dat maar een ­kleine stap. Samen met ­regisseur Damien Chazelle stond hij in 2016 eveneens aan de aftrap van het filmfestival, toen met La la land. Iedereen weet wat er daarna met die musical gebeurde: hij bracht vijftien keer zijn budget op en won zes Oscars.

lala-anatomy2-superJumbo
Ryan Gosling en Emma Stone in ‘La la land’

Nu al staat vast dat First man een bijzonder straffe festivaleditie inluidt, met kleppers als Mike Leigh, Yorgos Lanthimos en de Coen-broertjes die hun nieuwste film voorstellen.

Van zo’n line-up gaat zelfs Thierry Frémaux nat dromen. Het breekt de festivaldirecteur van Cannes elk jaar zuurder op dat hij zich blijft verzetten tegen Netflix. Dat Alfonso Cuarón (met het ­autobiografische Roma) en Paul Greengrass (met de Utøya-reconstructie 22 July) naar het Lido afzakken, is te wijten aan zijn starre houding. Netflix kon zich als verdeler van die films immers onmogelijk verzoenen met de eisen van Cannes: pas drie jaar na de bios­cooprelease mag een film online. Stamt Frémaux uit de tijd van de Lumières, de pioniers over wie hij vorig jaar nog een film maakte?

Netflix

Dan komt het de Mostra goed uit dat het wél een goede relatie onderhoudt met de streamingdiensten. Niet toevallig ging hier drie jaar geleden het beklemmende Beasts of no nation in première, de eerste Netflix-film. Ook Amazon is kind aan huis in Italië.

Alberto Barbera is dan ook in niets de regelneef die Frémaux zo graag uithangt. De festivaldirecteur van Venetië lachte ongegeneerd toen een journalist hem onlangs vroeg of ook hij, net als in Cannes, een selfieverbod op de ­rode ­loper ging afkondigen. Wat nog meer? Vrouwen verplichten om hakken te dragen? Hij is Frémaux toch niet!

Dat is trouwens geen fabeltje. Toen Kristen Stewart zich in mei op de rode loper van haar Louboutins ontdeed, riskeerde ze een donderpreek van de man. Nochtans zou hij beter moeten weten dan de andere sekse de les te lezen als een volleerd patriarch. ­Zeker nu bekend is dat destijds menig ­oogje werd dichtgeknepen terwijl ­Harvey Weinstein in de coulissen van Cannes zijn gang ging. Ook dat zette beslist een kras op de glimmende reputatie van wat altijd al het mekka van de auteurscinema was.

Roma-999x562
‘Roma’ van Alfonso Cuarón

Op zijn beurt wist het filmfestival van Berlijn jarenlang voor een radicaal andere ervaring te zorgen. Met een selectie van films die ­onderling even verschillend als eigenzinnig waren, gaf het elke vorm van vernieuwing een flinke duw. Zelfs al kwam die uiteindelijk niet verder dan de marge.

Isle of dogs

Maar de laatste jaren kalfde het belang van de Berlijnse hoofdcompetitie steeds verder af, wat in december culmineerde in de eis van een tachtigtal Duitse regisseurs-met-naam om directeur Dieter Kosslick de laan uit te sturen.

Onze filmchef keek nadien ­terug op een editie die op Wes Andersons openingsfilm Isle of dogs na weinig opzien baarde. Hing de Berlinale in de touwen? Met de #MeToo-debatten die het goed­bedoeld op poten zette, zou het zijn relevantie alvast niet terugwinnen.

Volgens Barbera is het nochtans simpel: een filmfestival hoort maar om één ding te draaien, en dat is film. Niet om kledingvoorschriften of rodeloper­etiquette. In tegenstelling tot Frémaux tekent hij geen verzet aan tegen verandering – laat staan dat je hem van zelfoverschatting kan verdenken. Barbera is een pragmaticus, hij legt vernieuwing geen duimbreed in de weg. Waarom zou hij?

Verbaast het dan dat zowel Bradley Cooper (voor zijn regiedebuut A star is born) als Luca Guadagnino (voor Suspiria) beleefd bedankten voor Cannes? Hun ­eigentijdse remakes laten zij straks op het Lido in première gaan.

suspiria-film-maxw-654
‘Suspiria’ van Luca Guadagnino

Maar misschien moeten we ook het gewicht van een andere ­factor niet minimaliseren. Venetië levert namelijk al enkele jaren op rij de grote favorieten bij de ­Oscars. Films als Gravity, Birdman en ­Arrival, die stuk voor stuk in première gingen in Venetië, bleven niet onder de radar van de Academy. En vorig jaar nog nam Guillermo del Toro de Gouden Leeuw huiswaarts voor The shape of ­water, het opmerkelijke sprookje dat hem even later ook de Oscar voor beste film schonk. We mogen dus zeker niet blind blijven voor het opportunisme dat doorschemert in de voorkeur voor het Lido ­boven de Croisette.

Oscarrace

Ook de timing van het oudste filmfestival is onbedoeld strategisch. De Berlinale vindt immers al plaats in februari, terwijl Cannes de rode loper in mei uitrolt. Onderschat niet hoe ontstellend kort het geheugen van de Academy is. Hoe dichter een première bij de Oscars ligt, hoe groter de kans op goud.

Of de Mostra di Venezia dan werkelijk geen woord van kritiek over zich krijgt? Natuurlijk wel. Zo maakt voor het tweede jaar op rij maar één film met een vrouw in de regiestoel kans op de hoofdprijs. Daar staan twintig mannen tegenover. Barbera haalt de schouders op. Nee, van quota moet hij niet weten. Verandering? Zoals je die niet tegenhoudt, gelooft hij evenmin dat je ze hoort af te dwingen.

(Verschenen op 29 augustus 2018 in De Standaard.)

>> Meer berichten over het 75ste Filmfestival van Venetië

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s