Zagros | Salim Omar Kalifa

Het leven van de Koerdische herder Zagros raakt grondig verstoord wanneer dorpelingen zich tegen zijn vrouw keren. Sahim Omar Kalifa won met zijn langspeeldebuut de belangrijkste onderscheiding op het Film Fest Gent.

Een wat bravige herder uit Koerdistan duikt halfweg de film op in de straten van Brussel. Dronken van radeloosheid klampt hij passanten aan en duwt hij hen foto’s onder de neus. Hij wil achterhalen of het waar is wat zijn vader stellig beweert: keren in zijn negenjarige dochter werkelijk de gelaatstrekken terug van Ali, de jeugdliefde van zijn vrouw?

Schermafbeelding 2017-11-15 om 02.06.39

Je moet wel een hart van steen hebben om onbewogen te blijven bij zo’n tafereel. De man heet Zagros (Feyyaz Duman), hij voelt hoe zijn vertrouwde leven hem ontglipt. Tegelijkertijd is hij zich pijnlijk bewust: ‘Alleen god kan de tijd nog terugdraaien.’

Zagros is het beklemmende speelfilmdebuut van de Belgisch-Koerdische regisseur Sahim Omar Kalifa. Hij oogstte de afgelopen jaren een berg prijzen met kortfilms als Baghdad Messi en Bad hunter. Tot tweemaal toe werd hij nipt níét genomineerd voor een Oscar, waarna de Academy hem toch uitnodigde om lid te worden – een opsteker van formaat.

Idylle

In de openingsscène is de Koerdische idylle nog intact – Ruben Impens, de vaste cameraman van Felix van Groeningen, schildert in vale kleuren deze bijzondere setting. De kijker leert Zagros kennen als een schone mens, hij koestert zijn gezin als een diamant. Maar in de straten van het dorp gonzen de geruchten over de ontrouw van zijn echtgenote Havin (Halima Ilter).

‘Je moet haar korter houden’, beveelt zijn vader hem als blijkt dat ze wel erg vaak de loper uitrolt voor een lokale tapijtverkoper. Hij riposteert: ‘Mijn vrouw is modern.’ Wanneer zij vervolgens op klaarlichte dag afgetuigd wordt, vlucht ze met hun dochter Rayhan (Daria Hachem Mohamed Gulli) naar België. Overtuigd van haar onschuld reist hij hen achterna, maar in Brussel leert hij dat Havin hem niet de hele waarheid ­vertelde. Het voedt een paranoia die gaandeweg tot ongerustheid stemt. De filmmaker stelt ondubbelzinnig: achterdocht is een sluipend gif.

Schermafbeelding 2017-11-15 om 02.07.15

Zagros is een indringend portret van een man wiens gezinsgeluk op het spel staat, maar ook de eer van zijn familie. Hooguit op het eerste ­gezicht lijkt zijn verscheurdheid ­cultuurgebonden. Feyyaz Duman overtuigt als het getroebleerde titelpersonage dat door een mist van kwaadsprekerij haast geen hand meer voor ogen ziet.

Kortfilms

Aan het talent van Sahim Omar Kalifa als regisseur en scenarist hoeft niemand te twijfelen. Wat hij in zijn kortfilms al demonstreerde, herhaalt hij ook hier: met gevoel voor ritme en dosering weet hij een menselijk drama naar het grote scherm te brengen. Hoewel, een valse noot: in de laatste minuten pakt het verhaal wel heel theatraal-noodlottig uit. Kennelijk wilde hij de kijker niet met losse eindjes naar huis sturen – een keuze die te betreuren valt.

Op het Film Fest Gent ging Zagros met de Grand Prix aan de haal, de hoofdprijs van het festival. Kalifa is zonder meer een belofte én een belangrijke stem binnen een nieuwe lichting. Net als Bülent Öztürk (Blue silence) – ook een Belg met Koerdische wortels – vult hij een leemte in het landelijke arthousecircuit. Dat is beslist een verrijking.

(Verschenen op 14 november 2017 in De Standaard)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s