Elle | Paul Verhoeven

In de Verenigde Staten kreeg Paul Verhoeven inmiddels 77 – het project niet uit de startblokken. Elle werd dan maar een Franse productie met een onderkoelde Isabelle Huppert als titelverdedigster. Gaandeweg besef je: deze koerswijziging heeft de film gered.

Van Basic Instinct en Showgirls tot Zwartboek, de Nederlandse cineast koestert de vrouw die haar seksualiteit als een troefkaart durft te spelen. Elle – gebaseerd op een roman van Philippe Djian – vormt geen uitzondering. Het almaar preutsere Hollywood zat bij het aanhoren van Paul Verhoevens nieuwe project wat ongemakkelijk op zijn stoel te schuiven. Alsof een kwarteeuw na Sharon Stones weinig verhullende kniezwengel het schaamrood nog steeds hun wangen kleurt.

Ergens verwacht je dat de meester-provocateur het wel wist. Met een project als Elle loop je niet te venten in Hollywood. Zelfs als je een producent bereid vindt, weet je dat het huidige klimaat nooit de film toelaat waarvan je luidop droomt. Niet het minst wanneer die gebaseed is op zo’n schaamteloos onkuise roman.

cannes-2016-elle-de-paul-verhoeven-isabelle-huppert-au-sommet-de-l-ambiguite-veneneuse,M337768

Dat Hollywood weigerde, heeft hem deels gered. Verhoeven wist immers op het Europese vasteland de Franse producent Saïd Ben Saïd (Carnage, Maps to the Stars) te strikken. Hij is gelukkig minder gauw van z’n melk. Tegen die tijd stond Isabelle Huppert al even te trappelen om de protagoniste te vertolken.

Obscuur verleden

In Elle treedt de Franse karakteractrice aan als Michèle Leblanc, een gracieuze en aristocratische verschijning die een obscuur verleden torst. Ze heeft de air van een vorstin en is even zelfzeker als een brexit-boegbeeld in post-referendumtijden. Zowel professioneel – Michèle leidt een videogamebedrijf – als privé voert ze een strakke regie. In haar mens- en wereldbeeld is de speelbal steeds de andere.

Het leven van deze berekende aristocrate wordt aan het begin van de film aan het wankelen gebracht. Tenminste, daar lijkt het naar. In de openingsscène is te zien hoe Michèle door een in het zwart geklede mansfiguur met bivakmuts tegen het parket wordt gedrukt. Het beeld van een bleek afstekende kont wist meteen elk vermoeden van een schermutseling: hier wordt een vrouw verkracht.

Haast even provocerend als deze scène is Michèles onmiddellijke reactie. Haar aanrander is nauwelijks de deur uit, of de protagoniste heeft alweer haar jurk gefatsoeneerd en staat achteloos de scherven te vegen van een omgevallen sierstuk. Op dat moment weet je: wie een tranerige prent verwacht over het trauma van een schromelijk vernederde vrouw, kan maar beter meteen de zaal verlaten.

Zwartkomisch

Tien jaar was het wachten op een nieuwe film van Paul Verhoeven. Helaas gaan net torenhoge verwachtingen het snelst aan het wankelen. De Nederlander levert met Elle een genremix af die slechts matig weet te bevredigen. Op het witte doek ontspint zich daags na het vergrijp een kat-en-muisspel tussen Michèle en haar belager. Thrillerelementen worden overgoten met een zwartkomisch, pervers sausje. Intussen rollebollen eros en thanatos over het scherm terwijl bestaande machtsverhoudingen op de proef worden gesteld.

A0SXOcK

Te midden van dat amalgaam keken wij op onze horloge en stelden vast dat Elle nauwelijks halverwege aan het haperen ging. Verhoeven draaide de film met twee camera’s, wat naar eigen zeggen in een vlotte voortgang van het verhaal resulteerde. Eerder wekt het de indruk van een haastig aan elkaar gerijgde 130 minuten. Slechts weinig scènes wordt de tijd gegund om behoorlijk in te werken, waardoor elke markante blik of gesticulatie verwaait als de as van een sigaret.

Gelukkig is er de immer standvastige vertolking van Isabelle Huppert. De rol van Michèle Leblanc zit haar als gegoten. In zowat elke scène bedient zij zich van een koel die in staat is om de klimaatopwarming met enkele graden terug te draaien. Het is Hupperts acteerwerk dat je nog ietwat bij de les weet te houden.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s