Dertig dagen | Annelies Verbeke

638142470Van Annelies Verbeke verscheen het voorbije jaar een roman die ‘Dertig dagen’ heet. Dat kan zelfs de diepslapende recensent niet ontgaan zijn. ‘Dertig dagen’ werd door de Nederlandstalige pers haast unaniem doodgeknuffeld. ‘Een klusjesman met een gave houdt Vlaanderen een spiegel voor’, schreef Mark Cloostermans in De Standaard en noemde Verbekes vierde roman ‘een moedig, inspirerend en aangrijpend boek’. In HP/De Tijd stond te lezen: ‘Verbeke is hard maar niet cynisch, geëngageerd, maar niet moralistisch. ‘Dertig dagen’ is een roman die tegelijk de goedheid en de slechtheid van de wereld beschrijft, die evenveel reden biedt tot optimisme als tot neerslachtigheid.’ Vier sterren in De Morgen en een lofrede die luidde: ‘Geraffineerd bespeelt Verbeke het register van de dualiteit: leven en dood, goed en slecht, vriend en vijand gaan nauw met elkaar samen. Dat besef dringt ten volle door aan het slot van de roman.’ En zo kan nog wel even worden doorgegaan.

In haar vorige romans behandelde Annelies Verbeke telkens een groot thema: onrust in ‘Slaap!’, het geweten in ‘Reus’, wanhoop in ‘Vissen redden’. In ‘Dertig dagen’ staat ontegensprekelijk goedheid centraal. ‘Het is een thema dat de rode draad vormt doorheen heel wat vragen die mensen bezighoudt. Want waarom worden bijvoorbeeld diegenen die anderen ontzien en ondanks alles vriendelijk blijven als soft of hypocriet aanzien?’, zo vroeg ze zich in een gesprek met Knack.be luidop af. ‘Niemand durft het er echt over te hebben, auteurs schrijven er nauwelijks over. Op goedheid rust een taboe.’

Ontwapenend
In ‘Dertig dagen’ loopt de lezer een maandlang in het kielzog van ene Alphonse, een klusjesman met Senegalese roots – wat indirect aan het licht komt – opgetrokken uit oprechte intenties. Alphonse wisselde Brussel in voor de Westhoek en doet daar vooral (waar hij) goed (in is). Hij heeft de helpende handen én – zo mogelijk belangrijker, blijkt algauw – het luisterend oor waarnaar menig Westhoekenaar snakt. Hij schikt zich in die ietwat verrassende rol. De filosofie achter zijn ontvankelijkheid is van een ontwapenende eenvoud: Alphonse helpt omdat hij kan. En zo komt het dat schier onbekenden hem dingen opbiechten die ze nooit eerder over hun lippen kregen. Ze vertellen hem over verlangens die ze koesteren, diepgewortelde vetes en onuitgesproken vertwijfeling. Alphonse aanhoort hun verhalen, als ware hij hun langverwachte messias.

Als een objectieve observator registreert Annelies Verbeke hoe zijn dagen zich voltrekken. Hoe de soms behoorlijk bizarre verzoeken om een luisterend oor elkaar opvolgen en overtreffen in stoutmoedigheid. Hoe ze almaar meer beslag leggen op zijn leven. Het lijkt wel alsof ze de grenzen van zijn altruïsme willen beproeven. ‘Dertig dagen’ presenteert zich aanvankelijk dan ook als een pleidooi voor onbaatzuchtige goedheid, belichaamd door een ‘buitenstaander’ die de rol van vertrouweling opgedrongen wordt.

Ambitieuzer
Gaandeweg wordt duidelijk dat de inzet van deze roman veel ambitieuzer is. Het individuele verhaal van Alphonse vormt slechts de opstap naar een confronterende schets van hedendaags Vlaanderen. Verbeke laat in schijnbare trivialiteiten zien dat de inwoners zich gedragen als een besloten gemeenschap van conservatief denkenden, dat hun doen en laten in de loop der jaren besmet raakte door een latent racisme dat zo diep wortelde dat het vanzelfsprekend werd.

Alle lof voor de niet-belerende wijze waarop de schrijfster dat, ingebed in een ingenieus gecontrueerde vertelling, zo verbluffend klaarspeelt. Alleen al om die reden is ‘Derig dagen’ Annelies Verbekes belangrijkste roman tot op heden.

****

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s