The Imitation Game | Morten Tyldum

Gebukt gaande onder het juk der domheid durven u en ik – simpele zielen die we zijn – het genie weleens benijden. We geloven dat kennis en doorzicht hem (of haar, uiteraard) het leven zoveel makkelijker maken. Dat het genie geen vragen heeft, uitsluitend allesverklarende antwoorden.

De realiteit is anders. Dat leert ons een film als The Imitation Game, waar Alan Turing het genie van dienst is. Ik fris eenieders geheugen op: Turing is de wetenschapper-wiskundige die de gelijknamige Turingmachine ontwierp. Laten we zeggen dat dat apparaat gezien mag worden als de voorloper van de computer. Alsof dat wapenfeit niet volstond om de geschiedenisboeken te halen, maakte de man tijdens de Tweede Wereldoorlog ook deel uit van een geheim clubje. Een bont allegaartje van genieën in het leven geroepen door de Britse geheime dienst. Hun opdracht was eenvoudig: gecodeerde berichten van de Duitsers ontcijferen om zo – u raadt het nooit – de vijand een stap voor te zijn. In feite was het in die context dat Alan Turing zijn ingenieus apparaat ontwikkelde.

t1.daumcdn.net

The Imitation Game toont de wetenschapper als een man die op intellectueel vlak dan wel een gulle god dankbaar hoort te zijn, zijn social skills schieten er geheel bij in. Turing is even onbeholpen als de gemiddelde deelnemer van een datingshow. Hij is ook een betweter en een einzelgänger. Hij ziet geen waarde in de mening van anderen, wat hem geregeld zuur opbreekt. Nog het meest op die momenten waar hij de steun van zijn collega-genieën nodig heeft. Hoewel.

Er is meer: Alan Turing is homoseksueel. In die periode – en dat heeft tot 1967 geduurd – was het in Engeland strafbaar om als man homoseksuele handelingen te verrichten. De arm der wet bood redding in de vorm van gevangenisstraffen en chemische castratie. Zonder voorts al te veel prijs te geven: ondanks zijn cruciale rol op zowel het terrein van de oorlogsvoering als van de techniek, heeft Alan Turing nooit een roemrijk leven genoten.

Vakkundig, dat wel

The Imitation Game is de vierde langspeler van de Noorse regisseur Morten Tyldum, die internationaal hoge ogen gooide met Hodejegerne (lees: Headhunters) en zo de kans creëerde om dit Britse project in goede banen te leiden. Laat daar geen misverstanden over bestaan: dat doet hij ook. Tyldum heeft met The Imitation Game een prent afgeleverd die zo vakkundig in elkaar zit dat het – wait for it! – in feite wat saai en – sta me toe uit een gewichtig vocabularium te putten – zielloos wordt. Op een manier die zowel doordacht als toegankelijk is, pingpongt de film tussen Turings lagere schooltijd, de bewuste oorlogsperiode en begin jaren vijftig. De kijker leert hem kennen als een genie dat ingekapseld zit in een sociaal onbeholpen lichaam met een verborgen voorkeur voor de herenliefde. Turing worstelt en wentelt zich onbehaaglijk, ondanks zijn verboden driften tracht hij zich te handhaven. Een aandoenlijk schouwspel dat, merkwaardig genoeg, op geen enkel ogenblik werkelijk onder je huid gaat zitten.

imitation-game-dancing

Aan de acteerprestaties zal het niet liggen. Alan Turing wordt met overgave neergezet door de Britse publiekslieveling Benedict ‘Sherlock’ Cumberbatch, die op een haar na naast de Oscar greep – nota bene door Eddie Redmaynes vertolking van Stephen Hawking, die andere briljante wetenschapper. Ook de andere castleden, onder wie Keira Knightley, Mark Strong en ouwe rot Charles Dance schuwen het betere acteerwerk niet.

Misschien zit hem ‘m dan in de intenties van de film. The Imitation Game weet immers al te goed wat hij wil, namelijk door te behagen een breed publiek voor zich winnen – inclusief de leden van de Academy. Eigenzinnige keuzes verruilden de makers dan ook voor het uiterst dodelijke keurslijf van de conventie. Dat maakt The Imitation Game tot een prent die nogal smooth overkomt, wat bij de kijker uitsluitend argwaan opwekt. Is dit werkelijk het eerherstel dat Alan Turing hoort toe te komen?

Quote: ‘Sometimes it’s the very people who no one imagines anything of who do the things no one can imagine.’

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s